Gamelan Kyahi Paridjata

(Warisan Indo, 12 april 2026)

Het voormalige Museum Nusantara Delft heeft bijna 45 jaar een gamelan gehad. Dat was de ‘Kyahi Paridjata’ (ook ‘Kjai Paridjata’): ’Heer levensboom’. De instrumenten zijn ook versierd met motieven van de levensboom. De gamelan is rond 1800 op bestelling van sultan Pangeran Mangkubumi gemaakt voor zijn kraton te Surakarta. In 1968 heeft het Museum Nusantara de ‘Kyahi Paridjata’ aangekocht.

Toen het Museum Nusantara in 2013 sloot, zijn de gamelan en de wayangcollectie overgedragen aan het Poppenspe(e)lmuseum in Vorchten. Toen ook dat museum in 2024 sloot, werden de gamelan en wayang eind 2025 weer aangeboden in de afstotingsdatabase van de Museumvereniging. Begin 2026 heeft het Museum Sophiahof in Den Haag aangeboden de wayang en gamelan over te nemen en te behouden voor Nederland. Dat aanbod is in maart 2026 geaccepteerd en zijn de collecties overgedragen.

De ‘Kyahi Paridjata’ heeft nu een tijdelijke lokatie in Delft waar het gestemd, opgeknapt en onderhouden kan worden. De wayangcollectie is naar een opslag waar het geïnventariseerd zal worden.
Onderzocht wordt nu wat de mogelijkheden zijn om de wayangcollectie en gamelan weer een vaste plek in Delft te geven.

  • Meer over de historie van de gamelan (volgt).
  • Beschrijving van de gamelan (volgt).
  • Informatieblad over de gamelan (volgt).
  • Algemene informatie over gamelan en gamelan in Nederland (volgt).
  • In de kalender zijn ook optredens van gamelanorkesten in Nederland opgenomen (volgt).

The group Marsudi Raras from Delft performing Asmarandana on the 100-yr old gamelan Kyai Paridjata (YouTube, mei 2006; meer dan 250.000 views!).

Foto’s carousel: Francis van Kruining

Marsudi Raras

Ten tijde van het Museum Nusantara Delft was Marsudi Raras de spelersgroep van de gamelan.

“We begonnen als groep onder de naam Swara Singa (Het gebrul van de leeuw). Een naam die toen zeker bij ons paste. In 1984 gaf Suhardi Djojoprasetyo ons de naam: Marsudi Raras. Dit betekent zoveel als: op ingetogen wijze zoeken naar harmonie. In de 33 jaar dat Marsudi Raras heeft bestaan, zijn we uitgegroeid tot een hechte groep, die veel heeft meegemaakt. Zo gingen we op gamelanweekend. Onder leiding van gastgamelandocenten zoals Mas Darsana (ASKI, 1986, ) werd er dan hard gestudeerd op moeilijke, nieuwe stukken. Daarnaast werd er ook veel plezier gemaakt, goed gegeten en gedronken. We hebben veel concerten in Museum Nusantara gegeven en veel optredens verzorgd door heel het land.”

Foto en tekst: Francis van Kruining
15 april 2026 heeft de vereniging Nusantara Delft een bijeenkomst georganiseerd waar Francis van Kruining terugblikt op zijn periode met Marsudi Raras.